- Jakie są główne czynniki ryzyka związane ze stresem psychicznym?
- W jaki sposób stres wpływa na powstawanie blaszek miażdżycowych?
- Jakie wyniki przyniosły badania projektu STRATO?
- Jakie są długoterminowe skutki stresu wczesnożyciowego na zdrowie fizyczne?
- Jakie działania prewencyjne można podjąć, aby zmniejszyć wpływ stresu na zdrowie sercowo-naczyniowe?
Czynniki ryzyka związane ze stresem
Choroby układu krążenia są główną przyczyną śmierci na świecie, odpowiadając za 18 milionów zgonów rocznie. Mimo postępów w leczeniu czynników ryzyka, takich jak cukrzyca i otyłość, nadal wiele pozostaje nieznane na temat wyzwalaczy związanych ze stresem. Profesor Hendrik Sager, kardiolog z Technische Universität München, postanowił zbadać, jak ostry stres psychiczny przyczynia się do poważnych problemów wieńcowych. Projekt badawczy STRATO, który prowadził, zakończył się w styczniu 2024 roku.
Podczas meczu Niemcy-Słowacja, naukowcy pobrali próbki krwi od 35 zdrowych kibiców przed i bezpośrednio po meczu. Analiza wykazała gwałtowne zmniejszenie liczby białych krwinek zwanych leukocytami, co może prowadzić do pękania blaszek miażdżycowych w tętnicach, a w konsekwencji do zawału serca.
Atak płytek miażdżycowych
Dalsze badania wykazały, że ten sam efekt występuje u myszy poddanych stresowi psychicznemu. Odkryto, że utracone leukocyty były wchłaniane przez tkanki, w tym serce, co może prowadzić do pękania blaszek miażdżycowych. Sager wyjaśnia, że pękanie blaszek występowało dwukrotnie częściej u myszy poddanych stresowi niż u tych, które nie były poddane stresowi. Sugeruje, że redystrybucja leukocytów do serca, płuc i skóry mogła ewoluować u przodków ludzi, aby zwiększyć szanse na przeżycie w sytuacjach zagrożenia.
Wpływ wczesnego stresu na zdrowie
Inny projekt, EarlyCause, badał długoterminowe powiązania między stresem wczesnożyciowym (ELS) a stanami zdrowotnymi w późniejszym życiu, takimi jak depresja, choroba wieńcowa i cukrzyca. Stresy te obejmują depresję matki w ciąży, przemoc wobec dzieci, utratę rodziców i ubóstwo. Profesor Karim Lekadir z University of Barcelona prowadził badania w ramach EarlyCause, które mają zakończyć się w czerwcu 2024 roku.
Znaczenie monitorowania i prewencji
Lekadir podkreśla, że stres w dzieciństwie może prowadzić do chorób sercowo-naczyniowych nawet 50 lat później. Badania EarlyCause wykazały, że osoby, które doświadczyły ELS, są bardziej narażone na rozwój wielu chorób jednocześnie, co wskazuje na silny długoterminowy wpływ stresu na zdrowie psychiczne i fizyczne. Zespół stworzył modele uczenia maszynowego, które pomagają śledzić osoby zagrożone i monitorować ich stan zdrowia.
Wnioski z badań podkreślają potrzebę dalszych badań nad prewencją i monitorowaniem skutków stresu wczesnożyciowego, aby skuteczniej zapobiegać i leczyć powiązane z nim choroby.
Badania nad związkiem między stresem psychicznym a zdrowiem fizycznym przynoszą nowe, cenne informacje. Wskazują one na konieczność uwzględnienia stresu jako istotnego czynnika ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz potrzebę wdrożenia odpowiednich strategii prewencyjnych i monitorujących w opiece zdrowotnej.
