czwartek, 06 lipiec 2023 17:07

Zapalenie zatok przynosowych – objawy, przyczyny i metody leczenia

Zapalenie zatok przynosowych Zapalenie zatok przynosowych mat. prasowe

Zatoki to struktury zlokalizowane w czaszce w bezpośrednim sąsiedztwie jam nosa. Stanowią przestrzenie pneumatyczne (wypełnione powietrzem), których ściany wyściełane są błoną śluzową. Wyróżnia się cztery pary zatok przynosowych: czołowe, klinowe, sitowe i szczękowe. Stanowią one istotną część układu oddechowego.

Do ich zadań należy m.in. ogrzewanie, oczyszczanie i nawilżanie powietrza wdychanego przez nos i ochrona mózgoczaszki przed urazami. Wpływają też na funkcjonowanie zmysłu węchu i zdolność artykułowania mowy. Dziedziną medycyny, która zajmuje się profilaktyką chorób i leczeniem zatok przynosowych jest laryngologia. Można spotkać się także z określeniem rynologia – rynolog to specjalista laryngolog od zatok i nosa.

 

Kiedy potrzebny jest laryngolog od zatok? 

Stany zapalne zatok przynosowych należą do najczęściej rozpoznawanych chorób, zarówno w praktyce specjalistów laryngologii, jak i lekarzy rodzinnych. W ich przebiegu dochodzi do obrzęku błony śluzowej, co utrudnia odprowadzanie wydzieliny śluzowej do jamy nosowej, a także stwarza korzystne warunki do namnażania się patogenów. Objawy, które najczęściej skłaniają pacjentów do badania zatok u laryngologa, to:

  • niedrożność nosa, 
  • gęsta wydzielina z nosa o kolorze żółtym lub zielonym,
  • bóle głowy i twarzy, ból u nasady nosa (zwłaszcza przy pochylaniu się do przodu),
  • zaburzenia węchu,
  • obrzęk w okolicy oczu,
  • wysoka gorączka,
  • zmęczenie, osłabienie.

W przypadkach, gdy konieczne okazuje się leczenie zatok szczękowych, dodatkowo mogą wystąpić takie objawy, jak bóle zębów czy nieświeży zapach z ust.

Istnieją różne postacie zapalenia zatok, które wyróżnia się w zależności od czasu występowania i nasilenia objawów. Jeśli utrzymują się one do 4 tygodni, mówi się o zapaleniu ostrym, od 4 do 12 tygodni – o podostrym, a powyżej 12 tygodni – o przewlekłym zapaleniu zatok. Niektórzy pacjenci zmagają się z nawracającym zapaleniem zatok – występującym częściej niż 4 razy do roku, z co najmniej 8-tygodniowymi okresami remisji choroby.

Jakie są przyczyny zapalenia zatok  przynosowych? 

Bezpośrednią przyczyną choroby jest zwykle infekcja bakteryjna, wirusowa lub grzybicza. O obecność patogenów w zatokach przynosowych nietrudno, ponieważ ich błona śluzowa stanowi przedłużenie błony śluzowej jamy nosa. Do zakażenia dochodzi wówczas, gdy rozwojowi choroby sprzyjają takie czynniki, jak: 

  • nieprawidłowości anatomiczne (np. skrzywienie przegrody nosowej),
  • zaburzenia fizjologicznych mechanizmów oczyszczania nosa,
  • stany zapalne w obrębie jamy nosa lub zatok (sprzyjają zakażeniom),
  • obniżenie ogólnej odporności,
  • duże zmiany temperatur,
  • przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych, o niskiej wilgotności powietrza,
  • przebywanie w miejscach zanieczyszczonych pyłami, dymem (np. papierosowym),
  • niektóre choroby (m.in. próchnica zębów, astma oskrzelowa, alergie, mukowiscydoza).

Nowoczesna laryngologia w leczeniu zapalenia zatok

Ostre zapalenie zatok to stan, w którym stosuje się przede wszystkim leczenie farmakologiczne – preparaty przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, zmniejszające obrzęk błon śluzowych i ilość wydzieliny. W zależności od bezpośredniej przyczyny infekcji, pacjentowi podaje się antybiotyki, leki przeciwgrzybicze albo antyhistaminowe. Pomocniczo stosować można tzw. domowe sposoby leczenia zatok – płukanie jamy nosowej fizjologicznymi roztworami chlorku sodu, inhalacje.

W przypadku stanów przewlekłych lub nawracających można zastosować bardziej radykalne metody leczenia. Za jedną z najskuteczniejszych uchodzi obecnie funkcjonalna endoskopowa operacja zatok (FESS).  Wykonywana jest ona w znieczuleniu ogólnym, przez otwory nosowe – bez nacinania powłok skórnych. Taka nieinwazyjna procedura możliwa jest dzięki zastosowaniu endoskopu optycznego i narzędzi mikrochirurgicznych. Pozwalają one na usunięcie wszystkich zmian (np. przerostu błony śluzowej) odpowiedzialnych za utrzymywanie stanu zapalnego, a tym samym przywrócenie prawidłowej wentylacji i sprawnego mechanizmu oczyszczania zatok.

  • Niezdrowa żywność reklamowana online
    Niezdrowa żywność reklamowana online

    Rząd Australii bada, czy powinniśmy zakazać reklamy niezdrowej żywności online i jak to mogłoby działać. W Wielkiej Brytanii zakaz reklamy niezdrowej żywności i napojów online zacznie obowiązywać w październiku 2025 roku.

    Napisano piątek, 12 lipiec 2024 17:27
  • Problemy zdrowia intymnego kobiet - kiedy warto się martwić?
    Problemy zdrowia intymnego kobiet - kiedy warto się martwić?

    Czy problemy intymne kobiet są warte zmartwień? W naszym przewodniku eksperci ujawniają objawy raka, które każda kobieta powinna znać, oraz 'zmieniające życie' leki, które mogą uczynić seks przyjemnym ponownie.

    Napisano środa, 10 lipiec 2024 22:50
  • Czy joga oczu może zastąpić okulary?
    Czy joga oczu może zastąpić okulary?

    Spędzanie godzin przed ekranem może powodować ból oczu, ich drżenie i niewyraźne widzenie. Jednak krótka sesja „jogi oczu” może pomóc złagodzić te dolegliwości i poprawić wzrok - tak przynajmniej twierdzi Sir Paul McCartney oraz liczni użytkownicy TikToka. Czy naprawdę działa? Sprawdzamy, co mówią eksperci.

    Napisano wtorek, 09 lipiec 2024 20:52
  • Jak dbać o serce podczas letnich upałów?
    Jak dbać o serce podczas letnich upałów?

    Amerykanie przygotowują się na kolejny upalny i wilgotny letni sezon, a American Heart Association (AHA) ostrzega, że pacjenci z chorobami serca muszą podjąć dodatkowe środki ostrożności, aby chronić swoje zdrowie. Według U.S. Centers for Disease Control and Prevention, każdego roku ponad 1200 osób w Stanach Zjednoczonych umiera bezpośrednio z powodu ekstremalnych upałów.

    Napisano niedziela, 07 lipiec 2024 21:58
  • Cukrzycy leczeni insuliną są bardziej narażeni na urazy
    Cukrzycy leczeni insuliną są bardziej narażeni na urazy

    Osoby z cukrzycą leczone insuliną mają o ponad 60% wyższe ryzyko hospitalizacji z powodu urazów, takich jak urazy głowy i szyi oraz oparzenia, w porównaniu z ogólną populacją - wynika z niepokojących badań australijskich naukowców.

    Napisano piątek, 05 lipiec 2024 21:23
  • Związek między jakością diety a zdolnościami poznawczymi
    Związek między jakością diety a zdolnościami poznawczymi

    Spożywanie wysokiej jakości diety w młodości i w średnim wieku może pomóc w utrzymaniu sprawności umysłowej na starość, jak wynika z nowych wstępnych ustaleń badania, które obejmowało dane zebrane od ponad 3000 osób na przestrzeni prawie siedmiu dekad.

    Napisano poniedziałek, 01 lipiec 2024 23:24
  • Czy codzienne multiwitaminy przedłużają życie?
    Czy codzienne multiwitaminy przedłużają życie?

    Nowe badania analizujące dane z ponad dwóch dekad i prawie 400 000 uczestników w Stanach Zjednoczonych sugerują, że długoterminowe codzienne spożycie multiwitamin może nie poprawiać długowieczności u zdrowych dorosłych. Pomimo popularności multiwitamin, wcześniejsze badania nie dostarczyły wystarczających dowodów na ich korzyści dla długowieczności.

    Napisano sobota, 29 czerwiec 2024 17:59